در هفدهم مرداد ماه سال 1377، محمود صارمی خبرنگار خبرگزاریِ جمهوری اسلامی، به همراه هشت نفر از اعضای کنسولگری ایران در مزار شریف افغانستان به دست گروهک تروریستی طالبان به شهادت رسید. به همین مناسبت، شورای فرهنگ عمومی کشور، هفدهم مرداد ماه هر سال را به عنوان “روز خبرنگار” نامگذاری کرد.
ابزار اطلاع رسانی
در روزگاری که از آن به عصر اطلاعات و فن آوری نام می برند، قطعا نقش
خبرنگار به عنوان ابزار اطلاع رسانی، نقشی حیاتی و انکار نشدنی دارد. در
دنیای کنونی با وجود فن آوری های ارتباطیِ پیشرفته و متعدد در امر دست یابی
سریع به اطلاعات و منابع مختلف و با وجود درگیری هایی که به طور آشکار در
بیشتر نقاط این کره خاکی فراگیر شده، کسب اطلاعات صحیح و قابل اطمینان،
تنها از راه خبرنگارانی درست کار شدنی است. خبرنگاران که از مهره های اساسی
این مهم به شمار می آیند، باید با قبول خطرهای فراوان،به واقعیت مسأله پی
ببرند و آن را به مردمان برسانند.
ویژگی های خبر
حرفه خبرنگاری، باخبر سر و کار دارد و آن را به شیوه های گوناگون به
مخاطبان خود می رساند. این خبر، باید ویژگی هایی داشته باشد تا مورد توجه
بینندگان، شنوندگان و خوانندگان قرار گیرد. خبر خوب، خبری است که درست،
روشن و جامع باشد. اگر خبر درست نباشد، مردم اندک اندک به خبررسان شک می
کنند و منبع خبری خود را تغییر می دهند. در قرآن کریم هم می خوانیم: “اگر
فاسقی برایتان خبری آورد، بدون تحقیق حرفش را نپذیرید”. نیز خبر باید با
صراحت و روشنی، و به دور از ابهام و کنایه به دست مخاطب برسد. هم چنین خبری
کامل است که به پرسش هایی که برای مخاطبانِ خبر به وجود می آید، پاسخ
بدهد.
خبرنگار؛ واسطه مردم و مسئولان
در دنیای کنونی که همگان سرگرم کار خویش اند و چندان به عملکرد حاکمان و
نقد و بررسی آن ها توجه ندارند، این خبرنگاران رسانه ها هستند که با
تیزهوشی ودقت، نقش واسطه بین مردم و مسئولان را ایفا می کنند. آن ها، از یک
طرف درد دل مردم را می شنوند و به مقامات بالا انتقال می دهند، و از سوی
دیگر، پاسخ های مسئولان را به آگاهی مردم می رسانند. نقد عملکرد خوب یا بد
حاکمان در رسانه ها، از دیگر وظایف خبرنگاران است که به بالندگی نظام و نیز
پاسخگو بودن مسئولان یاری می رساند.
خبرنگاران دفاع مقدس
به راستی چه کسی می داند در زمان دفاع و جنگ تحمیلی، آن هنگام که رزمندگان
در جبهه ها زیر بمباران اطلاعاتیِ رسانه های غربی و عربی بودند، چه کسانی
خطر را به جان می خریدند و از بین گلوله ها، خمپاره ها و میدان های مین،
گزارش و خبر تهیه می کردند؟ به بنیاد شهید انقلاب اسلامی که مراجعه کنی،
نام 244شهید، 50 جانباز و 12 آزاده خبرنگار را ثبت شده می بینی. این عزیزان
و همه خبرنگاران راست کردار دفاع مقدس، با از جان گذشتگی وارد معرکه نبرد
حق علیه باطل می شدند و قلم و دوربین به دست، به ثبت وقایع می پرداختند تا
آیندگان بدانند که جهانخواران و زورگویان چه بر سر ملت مظلوم و انقلابی
ایران آورده بودند. یادشان هماره گرامی باد.
ویژگی های خبرنگار
به طور کلی خبرنگار در محل وقوع رویدادها، چشم و گوش رسانه و چشم و گوش
مردم است. او باید با استفاده از ویژگی های خدادادی و نیز خصوصیاتی که در
دوره های آموزشی دیده، به کشف حقیقت ها بپردازد و آن را در کمترین زمان به
مخاطبان خود برساند. گاه خبرنگاران تیزهوشی پیدا می شوند که با توجه به
حوادث پیش آمده و نیز تجربه های گذشته، به پیش بینی حوادث آینده می پردازند
و به مردم، در مورد منافع ملی، اعتقادات و نیز فرهنگ حاکم هشدارهایی می
دهند. خبرنگار خوب، خبرنگاری است که از خطر کردن نهراسد و همواره به دنبال
کشف حقیقت باشد.
ذوق و استعداد
یکی از مهم ترین ویژگی های خبرنگار، داشتن عشق و علاقه و قریحه خبرنگاری
است. بر این اساس، کسی باید وارد عرصه جذّاب و در عین حال پر مخاطره
خبرنگاری شود که ضمن داشتن این استعداد ذاتی، از هنر واژه گزینی، شمّ خبری،
حوصله زیاد و نگاه موشکافانه و دقیق نیز برخوردار باشد و با پرهیز از
احساسات، بکوشد رویدادها را همان طور که اتفاق افتاده منتشر کند، نه آن طور
که خود می خواسته اتفاق بیفتد.
سرعت
سرعت در تصمیم گیری و انتقال سریع خبر، از ویژگی های اساسی خبرنگاری است.
حساسیت کار اطلاع رسانی، نیاز مخاطبان به دانستن سریع و به موقع خبرها برای
اتخاذ تصمیم درست و نیز افزایش رسانه ها و رقابت میان آن ها، بر ضرورت
“سرعت” در کار خبررسانی افزوده است. کمترین تعلل در انعکاس سریع رویدادها،
به کاهش اعتبار رسانه و در ادامه، مرگ رسانه و بی خاصیت شدن آن می انجامد.
البته باید توجه داشت که هیچ گاه نباید سرعت انتشار را جانشین صحت و درستی
خبر کرد؛ زیرا دروغ پراکنی، در نهایت به ضرر کمپانی خبری خواهد بود و
اعتماد مخاطبان را به رسانه کاهش خواهد داد.
حق طلبی
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در حدیثی فرموده است: “حق را بگو و در راه
خدا از ملامت هیچ ملامت گری نهراس”. ویژگی حق محوری، حق طلبی و حق گویی، از
مهم ترین ویژگی های یک خبرنگار موفق و خداترس است. در مقابل، سخن چینی،
بدگویی و به جان هم انداختن مردمان، از ویژگی های نکوهیده ای است که هر
انسان عاقلی از آن ها بیزاری می جوید. پس چه نیکوست که صاحبان بنگاه های
خبری و نیز خود خبرنگاران، همواره به دنبال واقعیت باشند و از جنجال آفرینی
و بد کردن مردم با هم بپرهیزند.
زندگی شهید محمود صارمی
شهید محمود صارمی، در سال 1348 در یکی از روستاهای اطراف بروجرد به نام
“چهار بره” به دنیا آمد. شهید صارمی در کنکور سراسری، در رشته جغرافیای
انسانی در دانشگاه تهران قبول شد و به همین علت تهران را برای زندگی
برگزید. او پس از گذراندن چند ترم، از طریق بسیج دانشجویی دانشگاه تهران
راهی جبهه های نبرد حق علیه باطل شد و مدت هفده ماه در آن جا ماند و سپس به
دانشگاه بازگشت و به ادامه تحصیل پرداخت. در سال 1370 مشغول به همکاری با
خبرگزاری جمهوری اسلامی گردید و سال 1371، در حالی که به تحصیلات خود در
مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه شهید بهشتی ادامه می داد، ازدواج نمود. او
پس از چهار سال، به سمت دبیر سرویس فارسی ایرنا برگزیده شد. شهید صارمی در
26 دی ماه سال 1375 به عنوان مسئول دفتر خبرگزاری ایرنا در افغانستان، راهی
مزار شریف شد و حدود دو سال بعد، در هفدهم مردادماه 1377، در نهایت
مظلومیت به دست گروه طالبان به شهادت رسید. یادش گرامی باد.
دوست خوب
شهید محمود صارمی، مردم مظلوم افغانستان را همچون خانواده خود دوست داشت.
او با آنها بر سر یک سفره می نشست و از درد و مشکلات ایشان رنج می برد.
محمود به قدری با آن مردم مأنوس شده بود که درد آن ها را درد خود می دانست و
در سرمای زمستان، لباس های گرم خود را به ایشان می بخشید. همسر شهید صارمی
در مورد او می گوید: “بهترین واژه ای که در مورد ایشان می توانم بگویم این
است که شهید صارمی، یک دوست خوب برای من بود. او واقعا یک مدیر بود و در
تمام مراحل زندگی، با برنامه ریزی عمل می کرد”. پدر شهید صارمی هم در مورد
او می گوید: “شهید صارمی در دوران کوتاه عمر پربار خود، سختی های فراوانی
کشید. خانواده صارمی از او تنها به عنوان یک دوست یاد نمی کند، بلکه او را
انسانی قوی معرفی می کند که در همه زمینه ها استعداد داشت و یکی از
افتخارات مردم بروجرد بود”.
این روز ارزشمند اجتماعی، بر همه خبرنگاران، روزنامه نگاران و نویسندگان گرامی باد 
